زندگی نامه علی آقا واحد + شاعر آذربایجان

دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین

بیوگرافی علی آقا واحد

نام :  علي آقا

نام خانوادگي : اسكندر اوف

تخلص : واحد

تاريخ و محل تولد : 1895 ميلادي –  روستاي ماساچير در حومه باكو

تاريخ و محل وفات : 1965 ميلادي –  شهر باكو

علي آقا در يك خانواده روستائي زاده شد . بعد از چند سال تحصيل ، مدرسه را ترك كرده و در شهر باكو براي امرار معاش به بقالي و سپس نجاري و خراطي مشغول شد . بدليل استعداد و شوقي كه به ادبيات داشت ، روزنامه ها و نشريات مختلفي را كه در باكو چاپ و منتشر مي شدند مطالعه ميكرد . اشعاري را كه سروده بود براي دوستانش مي خواند . و بر اثر تشويق همين دوستان ، مدتي را در نزد شاعر بزرگ باكو ، عبدلخالق يوسف به فراگيري فنون شعر پرداخت . در جلسات ادبي كه در منزل استادش برگزار مي شد شركت مي كرد و از محضر ادبا و شعرائي چون آقاداداش منيري وصمد منصوري وعبدالخالق بهره مي جست . و اشعار خودرا نيز در همين مجالس عرضه ميكرد . تخلص واحد را نيز در همين مجلس ادبي به او دادند .

واحد در شعر و شاعري ، در حدي بود كه به وي {يادگار فضولي } مي گفتند . اشعار او ورد زبانها بود .

بو فخرديرمنه واحد ، كي خلق شاعري يَم

بؤيوُك فضولي لرين خاك پاي نيْن بيري يَم

اوجالتدي عؤمروُموُنَشو و نماسي اؤلكه ميزين

نَه قَدَر وار بوجهان ، هرگز اؤلمَرَم دئييرَم


و براستي كه واحد در بين اقوام ترك زبان جهان هميشه زنده است ، چرا كه اشعارش را مردم ازبر هستند و هنرمندان دنياي موسيقي بر شعر هاي واحد اهنگ مي سازند و خوانندگان ترك زبان اشعارش را مي خوانند .

– – – – – – – – – – – – – – – – – –

علي آقا واحد براي اولين بار يكي از اشعار خودرا در روزنامۀ اقبال باكو بچاپ رساند . و بعد از آن همه ناشرين مجلات و روزنامه ها طالب چاپ اشعار وي شدند .

واحد در جواني عاشق دختري بنام زلفيه شد . ولي زلفيه علي جوان را با همۀ احساسات پرخروش و عواطفي كه مختص انسانهائي با روحيات شاعرانه است تنها گذاشت . علي بعد از شكست در عشق زندگي را طور ديگر مي ديد . و براي بيان دنياي تجرد خود به سرودن شعر روي مي آورد .

ديندير مَدي اي دل سَني جانان ، عجب اولدي

ائتدين نَه قَدَر ناله و افغان ، عجب اولدي

يوُز دفع دئديم   وصل تمناسينه دوُشمَه

يانديْردي سني محنت هجران ، عجب اولدي

واحد به شهريار ،  شاعر بزرگ  آذربایجان ارادتي خاص داشت و هميشه آرزوي ديدار وي را داشت ولي افسوس كه سياستهاي آن زمان مانع از تحقق آرزوي علي آقا واحد شد .

واحد شخصي وطن دوست است .

اوُرَگيمده او قَدَر سئوگي واريْمديْر وطنه

نئجه كي بولبول شيدا اولور عاشق ، وطنه


دوران زندگي شاعر شاعر با تحولات و رخداد ها و دگرگوني هاي مختلف سياسي و اجتماعي سپري شده است . قسمت هاي شمالي ارس و نواحي قفقاز كه در اثر بي لياقتي هاي شاهان قاجار از دامن ايران جدا و به روسيۀ تزاري الحاق شده ، در ايام جواني شاعر ،  دستخوش تحولات اجتماعي و سياسي غير قابل پيش بيني مشود . انقلاب بلشويكي لنين به ديار واحد ميرسد و حكومت ديكتاتوري كمونيسم با نام اتحاد جماهير شوروي همه سرزمينهاي روسيه و قفقاز را تحت تسلط خود در مي آورد . با آغاز جنگ جهاني دوم و خود نمائي هاي استالين سبب حملۀ ارتش آلمان به  شوروي و اشغال اراضي آن مي شود . در چنين شرايطي جوانان جمهوري خود مختار آذربايجان …  نيز به جبهه هاي جنگ با آلمان نازي اعزام ميشوند . واحد هر روز خبر كشته شدن همولايتي هاي خود را مي شنود. و در تقبيح هيتلر چنين ميگويد :

بيلدي عالم هيتلرين خائنليگين ، ادنا ليغيْن

ياغديْريْر ميليونلا دونيا خلقي نفرت دوُشمنه

حاضيْريْق واحد ، صداقتله وطن اوغروندا بيز

هر زمان گؤستَرمَگه  قطعي جسارت دوشمنه


بعد از پايان جنگ استالين استبداد را بحدي رساند كه هيچ كس جز به خواست حكومت مركزي قادر به تفكر و بيان نبود . و صاحبان فكرو قلم حق ابراز نظر در امور اجتماعي مخالف ميل حكومت استالين  را نداشتند . در چنين اوضاع سياسي علي آقا واحد در روزنامه ها و مجلات تركي زبان فعاليت مي كرد و چاپ اشعارش تضميني براي فروش نشريه بود . و از آنجائيكه تعريف و تمجيد از سياستهاي حكومتي در رسانه ها ، باعث ايجاد يك تفكر همگون با حاكميت در جامعه مي شود ، عليهذا حكومت كمونيستي نيز سياستي را در مديريت رسانه اي پيش گرفته بود كه تعريف و تمجيد از استالين و خط فكري و سياستهاي وي ، به ابزاري براي ترقي و ارتقاء مقام و مال اندوزي براي دنيا طلبان شده بود . و اكثر نويسندگان و ادبا قلم خود را در خدمت مجيز گويي به استالين و مداحي از حاكميت كمونيستي بكار گرفته بودند . در چنين حالي واحد هرگز نخواست شعر خود را به دروغ و تملق آلوده كند . و بر اثر همين رفتار كار خود را در مطبوعات از دست داد . و عليرغم مراجعات مكرر ماموران حكومتي حاضر به همكاري و تعريف از حكومت كمونيستي و  استالين در نشريات نشد . يكي از كساني كه بدستور استالين  در جمع هيئات حاكمۀ باكو منصوب شده بود فردي بنام مير جعفر باقر اوف بود كه به مرد خون آشام و جلاد معروف بود . وي چنان كرده بود كه واحد تحت فشار مالي قرار گرفته و زندگي را به سختي مي گذراند .


دولتيم سيم و زريم اولماسا «واحد» خوش دور

گنج طبعيم  دولودور گوهر اشعاريله


علي آقا واحد درهفتاد سالگي به سال 1965 ميلادي چشم از جهان فرو بست . او تا آنجا مورد غضب عمال  حكومت كمونيستي شوروي قرار داشت  كه وقتي در اتاق مخروبه اش جان سپرد دوستداران و علاقمندانش از ترس مامورين حكومتي جنازه اش را مخفيانه به قبرستان انتقال دادند . چون خوف اين را داشتند كه به دليل كينه ورزي اجازة دفن جنازۀ واحد را در باكو ندهند . جسم او رفت ولي روحش از اين شاد بود كه اشعارش در اين جهان خواهند زيست تا ذوق هاي ادبي را سيراب كنند .

پرفسور بيگدلي در مرگ شاعر مي نويسد :

خبر مرگ استاد غزل «واحد» را شنيدم و به خانه اش رفتم . جنازه اش در داخل يك تابوت چوبي قرار داشت كه با يك جاجيم كهنه پوشانده شده بود . محل زندگي واحد يك اتاق تنگ و تاريك ومحقر بود . بعد از ديدن جنازه اش و با تأثر و تأسف فراوان اين شعر را برايش سرودم :

واحدي داخما دا ياتميْـش گؤردوُم

گنجي ويرانه دَه باتميْـش گؤردوُم

آيـيْن اؤرتموُشدوُ بولود چهرَه سيني

گوُنَشي مغربَه چاتميْـش گؤردوُم

بو وفاسيْـز فَـلَـكين هرزَه ا َلين

يوسفي درهَمَه ساتميـْش گؤردوُم

يئنَه باخديْم ، كيمي گؤردوُم هاميْ سيـْن

بير دَرين ماتَـمَـه باتميـْش گؤردوُم

گؤي گؤلوُ ، خان آرازي ، ميل دوُزوُنـوُ

بـوُسـبـوُتـوُن شَـنليگين آتميـْش گؤردوُم

بيگدلي واحديـمـيـز اؤلمـَز دي

شاعري ، شعري يـاتـمـامـيـْش گؤردوُم

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma

%d bloqqer bunu bəyənir: